Một câu chuyện dài về con người, kỷ luật và con đường phát triển bền vững
Nhà báo Đỗ Văn Hiếu – Phó Chủ tịch Hội đồng Cố vấn, Viện Nghiên cứu Khoa học Pháp lý & Phát triển Doanh nghiệp (ILC)
1. Khi một chuyến đi trở thành một “case study” quản trị
Trong hơn hai thập niên theo dõi và tham gia tư vấn các mô hình quản trị – từ doanh nghiệp tư nhân đến các định chế tài chính – tôi nhận ra một nghịch lý: chúng ta không thiếu lý thuyết, nhưng thiếu tổ chức biến lý thuyết thành đời sống hằng ngày.
Chuyến công tác và nghiên cứu thực địa tại Đài Loan, tiếp xúc hệ sinh thái của Cathay Financial Holdings, cho tôi một cảm giác khác: ở Cathay, chiến lược không nằm trong các slide PowerPoint; nó hiện diện trong từng quyết định nhỏ, từ tuyển người, đào tạo, thiết kế sản phẩm, đến cách ứng xử với rủi ro và khủng hoảng.
Ở đây, tôi không thấy sự vội vã. Tôi thấy sự nhất quán. Và trong quản trị chiến lược, nhất quán chính là năng lực cạnh tranh bền vững nhất.
2. Lý thuyết “Human-Centered Strategy” và cách Cathay biến thành cấu trúc vận hành
Lý thuyết: Human-Centered Strategy (chiến lược lấy con người làm trung tâm) cho rằng tổ chức bền vững phải bắt đầu từ nhu cầu thật của con người, chứ không phải từ sản phẩm, công nghệ hay tham vọng thị phần.
Thực tiễn tại Cathay:
Cathay không bắt đầu bằng câu hỏi “chúng ta bán gì?”, mà bằng câu hỏi “con người cần được bảo vệ điều gì ở từng giai đoạn cuộc đời?”.
Họ sử dụng khung vòng đời ~28.000 ngày của một đời người:
Tuổi trẻ: học tập – khởi nghiệp – nền tảng tài chính
Trung niên: gia đình – con cái – thu nhập – rủi ro sức khỏe
Hậu trung niên: ổn định – tích lũy – bảo vệ
Tuổi già: hưu trí – y tế – an nhàn
Ví dụ chứng minh:
Một khách hàng trẻ không bị “đẩy” vào các gói bảo hiểm dài hạn phức tạp. Giải pháp được điều chỉnh theo thời gian, theo thu nhập, theo biến động cuộc sống. Khi khách hàng bước sang giai đoạn khác, giải pháp cũng thay đổi.
Bài học cho Việt Nam:
Nhiều doanh nghiệp Việt vẫn xây chiến lược từ danh mục sản phẩm. Cathay gợi mở một hướng khác: hãy xây chiến lược từ câu chuyện đời sống – sản phẩm sẽ chỉ là hệ quả.
3. Đào tạo như một khoản đầu tư chiến lược (Strategic Human Capital)
Lý thuyết: Human Capital Theory xem đào tạo là đầu tư tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn, không phải chi phí.
Thực tiễn tại Cathay:
Cathay xây dựng hệ đào tạo nhiều tầng (nhập môn – nâng cao – quản lý – giám sát thực địa). Đào tạo không chỉ dạy “bán hàng”, mà dạy đạo đức nghề nghiệp, tư duy tư vấn và trách nhiệm xã hội.
Ví dụ chứng minh:
Cathay chấp nhận loại bỏ những cá nhân bán tốt nhưng không phù hợp giá trị. Điều này làm chậm tăng trưởng ngắn hạn, nhưng bảo vệ thương hiệu và niềm tin dài hạn.
Bài học cho Việt Nam:
Nếu đào tạo chỉ để “bán được ngay”, tăng trưởng sẽ mong manh. Nếu đào tạo để “làm đúng”, doanh nghiệp sẽ có niềm tin – và niềm tin tạo thị phần bền vững.
4. Quản trị bằng thiết kế hệ thống (Governance by Design)
Lý thuyết: đạo đức và tuân thủ phải được mã hóa vào hệ thống, không thể dựa vào khẩu hiệu.
Thực tiễn tại Cathay:
KPI không chỉ đo doanh số, mà đo tuân thủ, phản hồi khách hàng, hành vi dài hạn
Thưởng – phạt gắn với giá trị, không chỉ kết quả ngắn hạn
Quy trình khiến “làm đúng” là lựa chọn dễ nhất
Ví dụ chứng minh:
Tư vấn viên không bị ép doanh số bằng mọi giá; họ được khuyến khích bán đúng – bán đủ – bán phù hợp.
Bài học cho Việt Nam:
Muốn giảm sai phạm, đừng chỉ tăng kiểm tra; hãy thiết kế lại hệ thống để sai phạm trở nên khó và tốn kém.
5. Công nghệ & AI: từ “tối ưu hóa” đến “xây dựng niềm tin”
Lý thuyết: Technology for Trust – công nghệ chỉ có giá trị khi gia tăng niềm tin.
Thực tiễn tại Cathay:
Trong hệ sinh thái của Cathay United Bank, AI và dữ liệu được dùng để:
Gợi ý giải pháp phù hợp
Hỗ trợ ra quyết định
Cá nhân hóa trải nghiệm
Nhưng quyết định cuối cùng vẫn thuộc về con người. AI có “lan can đạo đức” (AI governance).
Ví dụ chứng minh:
AI đề xuất kịch bản bảo hiểm; tư vấn viên chịu trách nhiệm giải thích, cân nhắc và đồng hành.
Bài học cho Việt Nam:
AI không phải để thay thế con người, mà để giải phóng con người khỏi việc máy móc, tập trung vào giá trị nhân văn.
6. Kỷ luật thầm lặng – sức mạnh mềm của Cathay
Cathay không quảng bá đạo đức; họ thực hành đạo đức. Kỷ luật nằm trong:
Đào tạo
Tuân thủ
Kiên nhẫn với chiến lược dài hạn
Ví dụ chứng minh:
Mở rộng thị trường chỉ diễn ra khi năng lực quản trị và đào tạo sẵn sàng, không “đánh nhanh”.
Bài học cho Việt Nam:
Tốc độ không tạo bền vững. Kỷ luật mới tạo bền vững.
7. Năm khuyến nghị ứng dụng cho Việt Nam (từ góc nhìn ILC)
Bắt đầu chiến lược từ con người
Xem đào tạo là năng lực cốt lõi
Mã hóa đạo đức vào hệ thống
Dùng công nghệ để xây niềm tin
Chấp nhận đi chậm để đi xa
8. Kết luận
Cathay cho tôi một kết luận giản dị mà sâu sắc:
Chiến lược chỉ có giá trị khi trở thành thói quen tổ chức.
Một tập đoàn có thể vừa lớn, vừa tử tế; vừa kỷ luật, vừa nhân văn – nếu đủ kiên nhẫn với con đường dài.
From Strategic Theory to Living Practice at Cathay (Taiwan).
Cathay exemplifies how human-centered strategy, long-term human capital investment, governance by design, and technology for trust can be embedded into daily organizational behavior. By prioritizing consistency over speed, Cathay converts trust into sustainable competitive advantage. For Vietnam, the lesson is clear: start with people, encode ethics into systems, use AI responsibly, and accept patience as strategy.
Do Van Hieu – Journalist & Strategic Advisor, ILC
從策略理論到國泰實踐。
國泰金控將「以人為本」落實為制度與行為，透過長期培訓、制度化治理與負責任的 AI 應用，建立以信任為核心的競爭優勢。對越南而言，國泰經驗證明：真正的永續來自價值、一致性與耐心。
杜文孝（Đỗ Văn Hiếu）
